Trước tình trạng người dân dùng nước giếng khoan chưa qua xử lý triệt để, nhóm học sinh lớp 12B2 chuyên Sinh, trường ĐH Khoa học Tự Nhiên, ĐHQG Hà Nội đã nghiên cứu giải pháp xây dựng mô hình bể lọccải tiến góp phần loại bỏ mùi tanh trong nước giếng khoan. Giải pháp đã đoạt giải Nhất cuộc thi quốc gia về “Cải thiện việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước” lần thứ3.

 Bức xúc từ mùi nước giếng khoan..“Mỗi khi về quê, thấy nước giếng khoan nhà mình có mùi tanh, em chỉ mong muốn có một bể lọc hoàn hảo để lọc hết mùi” –đó là lời nói đầu tiên khi lên thuyết trình trước Ban giám khảo của Nguyễn Văn Thịnh, Nguyễn Tuyết Trinh và Nguyễn Đăng Phúc Long. Thế rồi, qua tài liệu sách báo, nhóm 3 người được biết, hơn 40% số dân ở Hà Nội vẫn chưa được sử dụng nước máy đạt chất lượng, tập trung chủ yếu ở các huyện ngoại thành như Thanh Trì,Sóc Sơn, Từ Liêm... Đặc biệt là ở vùng nông thôn. Trong khi ấy, hàm lượng các chất như mangan, asen, amoni… đặc biệt là hàm lượng sắt đều vượt quá giới hạn cho phép ở cả hai tầng nước, thay đổi theo mùa – Đó chính là lý do mà cả nhóm đã lựa chọn đề án “Cải thiện chất lượng nước giếng khoan bằng phương pháp cải tiến bể lọc truyền thống kết hợp với việc sử dụng cây thủy trúc và chất hoá học A101” để nghiên cứu tham gia dự thi.<!--[endif]-->

Ý tưởng ban đầu: sử dụng cây thủy trúc là của Tuyết Trinh - thành viên nữ duy nhất trong nhóm. Những ngày chủ nhật về nhà bà ngoại (ở Thạch Thất, Hà Tây), Trinh đều thấy bà ngoại trồng cây thủy trúc trong các bể lọc nước giếng khoan. Lấy làm lạ, Trinh hỏi bà thì được biết cây thủy trúc lọc nước giếng khoan rất tốt. Khi Trinh mang ý tưởng này ra đề xuất,ngay trong trưa nắng, cả nhóm vội vã bắt xe khách về Hà Tây hỏi ý kiến bà. “Loại cây hoa hình chùy này có khả năng lọc sắt làm giảm mùi hôi tanh cho nước giếng khoan. Các cháu cứ mang về làm thử bà tin nó sẽ có tác dụng” - Nghe bà, Trinh và các bạn xin một khóm cây thủy trúc mang về Hà Nội trồng để  chuẩn bị cho dự án của cả nhóm.

Sáng tạo từ phòng trọ

Nhưng nếu chỉ lọc nước bằng cây thủy trúcthì chỉ là một phương pháp cổ điển, thiếu tính sáng tạo và khả thi trong áp dụng.Cả nhóm lại ngồi tranh luận, nhiều lúc căng thẳng đến độ... “xì-căng-đan”. Bà chủ nhà phòng Thịnh trọ phải chạy sang can vì tưởng cả bọn cãi nhau. Rốt cuộc,phương án cuối cùng là về hỏi bố Long vốn là một kỹ sư hóa chất. Long tâm sự:“Bố chỉ gợi ý cho em phương pháp xử lý nước thử dùng polime kết tách. “Hội ý”mãi, cuối cùng cả nhóm quyết định dùng Aronfolic A101 của Nhật Bản để lọc, làm sạch nước giếng khoan quy mô nhỏ. Theo em được biết thì chất này đã được sử dụng lọc sạch nước tại nhiều nước trên thế giới”.

Khi đã có cơ sở cho đề tài, cả nhóm góp tiền mua nguyên vật liệu hết 120.000đ với hai thùng lọc nước, ống dẫn và chất A101. Thùng mua về, Long nhờ anh trai khoan lỗ cho nước chảy. Rồi lại lòng vòng trên chiếc xe đạp gần hai chục cây số mỗi ngày cả nhóm mới xin được 5 cân sỏi,5 cân đá và bỏ tiền ra mua thêm 1.500 đồng than hoa (than củi) về làm thực nghiệm.

Mặc dù việc học của năm cuối cấp bận rộn,nhưng vào ba buổi chiều thứ 3, 4 và 7, cả ba lại cặm cụi dành thời gian thực nghiệm cho công trình dự thi. Công việc đang dang dở lại vướng vào mấy ngày nghỉ Tết. Thịnh về quê. Để thùng lọc ở phòng trọ không yên tâm, cả nhóm lại chất tất cả lên xe đạp trở về nhà Long. Chẳng may đi đường một chiếc thùng bị rơi vỡ, cả ba đành phải nhịn ăn sáng lấy tiền mua thùng mới.

Những cố gắng của nhóm ba người đã cho những kết quả khả quan. Cả ba đã quyết định xây dựng mô hình: Bể lọc cải tiến kết hợp cây thủy trúc với chất A101 để lọc nước giếng khoan. Quy trình lọc của bể là:nước giếng khoan bơm vào bộ phận lọc bằng cây thủy trúc sau đó chảy sang bể lọc thông thường được rắc tán A101 rồi chảy vào bể chứa nước sau khi lọc.

Cây thủy trúc lên đường đi Thụy Điển

Khi công trình của nhóm ba người được thông báo là 1 trong số 12 đề án được tuyển chọn vào vòng phỏng vấn cuối cùng từ hơn 800 đề án gửi dự thi trên toàn quốc. “Cả 3 đều rất hồi hộp và bất ngờ xenvào đó là một chút lo lắng...” - Trinh tâm sự. Kết thúc kỳ thi tốt nghiệp PTTH ,họ lại dồn tâm sức vào việc chỉnh sửa bản thuyết trình. Nhờ có tài ăn nói, Thịnh đã được chọn làm người trả lời trước câu hỏi phỏng vấn của Hội đồng giám khảo.

Trong ngày phỏng vấn chung khảo, cả ba đã ghi điểm trước Hội đồng giám khảo bằng sự xuất hiện hết sức chuyên nghiệp. Là nhóm duy nhất không có thầy hướng dẫn đi cùng. Thịnh tự cài đặt máy tính xách tay để trình bày hình ảnh qua máy chiếu. Thấy vẫn chưa thuyết phục, Trinh cài thêm dữ liệu vào máy tính của Ban tổ chức để giải thích thêm. Long thì lo việc phụ trách phần thí nghiệm với “đồ nghề” là gói A101 trắng.

Khả năng trình bày tự tin của Thịnh đã chinh phục Hội đồng giám khảo. Từ những ý kiến phản hồi của Hội đồng giám khảo,cả nhóm dự định sẽ đưa ra mô hình lọc nước với một bể cải tiến gồm cây thủy trúc và phèn chua hoặc keo tụ, thay thế chất A101 để giảm giá thành. Cả nhóm cũng mong có nhà sản xuất bể lọc cải tiến bằng bồn inox không rỉ để lọc nước trên quy mô hộ gia đình cho nhân dân nhiều vùng vẫn còn đang phải dùng nước giếng khoan... Và vinh quang đã tới, nhóm 3 người đã đoạt giải Nhất cuộc thi, một trong số họ sẽ lên đường đi tham dự cuộc thi quốc tế tại Stốckhôm (Thụy Điển)vào tháng 8 tới. Nhưng trước mắt, một kỳ thi quan trọng nữa đang chờ đợi họ - Kỳ thi vào Đại học Y khoa mà cả 3 cùng chọn lựa.